Patryk Nizio

Przepis na Pieróg Biłgorajski

Pieróg Biłgorajski (Pieróg Gryczany / Gryczaniak / Krupniak)

Składniki

  1. 1,5kg ziemniaków
  2. 400-500g kaszy gryczanej
  3. 300-400g twarogu
  4. 200-300ml śmietany 18%.
  5. 100g masła 1
  6. 3 jajka ( w tym jedno zółtko do posmarowania góry)
  7. Sól i pieprz do przyprawienia farszu

Przepis

  1. Ugotuj ziemniaki (możesz zostawić troszeczkę wody)
  2. Rozgnieć kaszę gryczaną z ziemniakami 2.
  3. Odstaw ziemniaki z kaszą pod przykryciem żeby kasza napęczniała (po chwili mozesz dodać masło) i odstaw do przestudzenia na 10-20 minut (żeby nie zważyć twarogu i śmietany).
  4. Dodaj pozostałe składniki - śmietane, jajka, twaróg,sól i pieprz. Dobrze wymieszaj 3.
  5. Nasmaruj blaszkę do pieczenia masłem i wyłóź farsz na blaszkę.
  6. Zrób ciekawe wzorki i posmarój górę żółtkiem (pieróg będzie miał złocistą i szklanką skórkę)
  7. Wstaw do piekarnika i piecz w 180* jakieś 1h-1,5h.

Historia i opis

W dniu 28 września 2005 roku pieróg biłgorajski został wpisany na listę produktów tradycyjnych w kategorii wyroby piekarnicze i cukiernicze: "Pieróg (Piróg) Biłgorajski" (woj. lubelskie). Pieróg Biłgorajski to ludowe danie z okolic Biłgoraja i można go zrobić z tego co rośnie na polu albo było dostępne na wsi.

Nie ma jednego przepisu na Pieróg Biłgorajski i każdy robi go trochę na swój sposób, zachęcam do eksperymentowania z proporcjami składników. To proste i przepyszne danie sprawi że sam się zdziwisz jak pyszne rzeczy można zrobić z prostych składników (kasza, ziemniaki, jajka, śmietana, twaróg).

Pieróg Biłgorajski początkowo był daniem światecznym, dziś jest juz popularnym daniem który czasami gości na lokalnych stołach. Cytujac pracę "Panieneczka reczka i płynące z niej pożytki: o tradycjach związanych z gryką" Agaty Sarzyńskiej 4.

Roślina (kasza gryczana) zasługuje na szczere zainteresowanie w dzisiejszej dobie, chociażby z tego powodu, że wytwarza nasiona, które są surowcem do regionalnego wypieku, słynnego już w Unii Europejskiej - pieroga biłgorajskiego, arcydzieła staropolskiej kuchni na świąteczne dni, wypiekanego ongiś na specjalne okazje. Inni określają ten świąteczny wypiek praojców mianem biłgorajskiego tortu. I ta nazwa ma swoje uzasadnienie, bowiem podobnie jak współczesne ciasta z masą, udekorowane na wierzchu, podawany był w czasie przyjęć, wydawanych z różnych okazji. Ten świąteczny wypiek z gryczanej kaszy towarzyszył człowiekowi od urodzenia aż do śmierci. Rozkoszowano się jego smakiem na chrzcinach, ucztach weselnych, biesiadach świątecznych i okolicznościowych (np. wejście do nowego domu) oraz na uczcie pogrzebowej. Nie obyły się bez niego wykopki ziemniaków. Wypiekano go na Boże Narodzenie i Wielkanoc. Mniemano, że święta bez tej wspaniałości, to żadne święta.

Sposób podania

Pieróg można podawać na zimno lub na ciepło. Najlepszy jest odgrzany z rana na masełku i podawany z kefirem i miodem. Pieróg bardzo dobrze komponuje sie na słodko bardzo polecam podsmażyć go w plastrach (2-3cm) na maśle a na talerzu na ciepłe kawałki nałożyć po łyżce miodu (miód gryczany) lub inne dodatki np. twaróg z syropem klonowym. Pieróg można podawać z maslanką, kefirem czy mlekiem.

To jedna z najciekawszych i najsmaczniejszych potraw polskiej kuchni, dotychczas szerzej prawie nieznana. Smakować jej mogli jedynie mieszkańcy niewielkiego obszaru wokół Biłgoraja oraz garstka wtajemniczonych smakoszy w Lublinie. To rodzaj placka czy pasztetu, którego podstawowym składnikiem jest kasza gryczana. Poza tym są w nim tarte ziemniaki i różne inne dodatki, np. jajka, grzyby czy wędzonka. Najsmaczniejszy piróg powstaje z najprostszych składników. Można go jeść na zimno lub na ciepło, choć wielbiciele tego przysmaku zgodnie uważają, że najlepszy jest krojony w plastry i odsmażany na maśle, podawany z miodem i kefirem.


  1. Zamiast masła tradycyjnie używa się roztopionego smalcu i słoniny ale nie ma problemu żeby przyrządzić wegetariańską wersję na samym maśle. 

  2. Kaszę możesz trochę przegotować żeby nie była za twarda ale wyczuwalna. Ziemniaków powinno być przynajmniej 2x tyle co kaszy bo sucha kasza napęcznieje dwukrotnie. Tradycyjnie kasza jest sucha. 

  3. Pamiętaj żeby ostudzić masę przed dodaniem nabiału. Śmietana 18%, Twaróg Tłusty, dopraw masę solą i pieprzem. Opcjonalnie możesz dodać odrobinę mięty. 

  4. żródło: https://www.bilgoraj.pl/page/247/pierog-bilgorajski.html